چند واحد بوتاکس برای تعریق زیر بغل «واقعاً» لازم است؟
تعریق زیر بغل فقط یک موضوع ظاهری نیست؛ برای خیلی از شما یعنی انتخاب لباس با اضطراب، نگرانی از بوی ماندگار، و یک حس دائمیِ «کنترل از دست رفته». من این را در مطب بارها دیدهام.
و بعد همان سؤالِ پرتکرار میآید: بوتاکس تعریق زیر بغل چند واحد لازم دارد؟
راستش را بخواهید، پاسخ هم «استاندارد» دارد، هم «شخصیسازی»—و تفاوت این دو، همان چیزی است که خیال شما را راحت میکند.
گاهی دانستنِ عدد، نصفِ آرامش است.
چرا اصلاً تعداد واحد بوتاکس مهم است؟
وقتی درباره واحد صحبت میکنیم، منظور «میزان دارویی» است که باید به غدد عرق برسد تا پیام عصبیِ تعریق را کمتر کند. بوتولینوم توکسین با مهار آزادسازی استیلکولین در محل اتصال عصبی-غددی، تعریق را کاهش میدهد.
اما اگر واحد کم باشد، پوشش کافی ایجاد نمیشود؛ اگر بیمنطق زیاد باشد، هزینه بالا میرود و احتمال عوارض موضعی بیشتر میشود—بدون اینکه الزاماً نتیجه بهتر شود.
بگذارید رک بگویم: هدف من همیشه «بهترین نتیجه با کمترین داروی لازم» است.
واحد یعنی چه؟ چرا برندها با هم قابل مقایسه نیستند؟
یک نکتهی کلیدی: «واحد» در بوتاکس (OnabotulinumtoxinA) با «واحد» در دیسپورت (AbobotulinumtoxinA) قابل تبدیلِ ساده و قطعی نیست. هر محصول، قدرت و واحد استاندارد خودش را دارد.
پس وقتی شما میپرسید بوتاکس تعریق زیر بغل چند واحد لازم دارد؟ باید مشخص باشد درباره کدام توکسین صحبت میکنیم—و من در این مقاله، معیارم «بوتاکسِ اونابوتولینوم توکسین A» است، چون دوز استانداردش در منابع رسمی روشنتر آمده است.
یک جملهی کوتاه اما مهم: مقایسهی واحدها را به پزشک بسپارید، نه به جدولهای اینترنتی.
پاسخ کوتاهِ علمی: دوز استاندارد چند واحد است؟
اگر بخواهم خیلی شفاف بگویم: در برچسب رسمی BOTOX برای «هایپرهیدروزیس اولیه شدید زیر بغل» دوز توصیهشده ۵۰ واحد برای هر زیربغل است؛ یعنی مجموعاً ۱۰۰ واحد برای دو طرف.
و حالا دوباره به سؤال شما برمیگردم: بوتاکس تعریق زیر بغل چند واحد لازم دارد؟
برای بسیاری از افراد، همان ۵۰ واحد در هر طرف نقطهی شروع استاندارد و منطقی است.
گاهی همین استاندارد، بهترین نقطهی شروع است.
چرا بعضیها کمتر یا بیشتر نیاز پیدا میکنند؟
در عمل، من چند عامل را میبینم که روی واحد اثر میگذارند:
-
وسعت ناحیهی تعریق فعال (نه وسعت موها؛ ناحیهی واقعیِ عرق)
-
شدت تعریق (مثلاً بر اساس HDSS یا تجربه روزمره)
-
تقارن دو طرف
-
هدف شما: کاهش قابل توجه یا «خشکی نزدیک به کامل»
-
سابقه درمانهای قبلی و میزان پاسخ
در مرورهای بالینی، دوزهای رایج برای هر زیربغل معمولاً در بازهی ۵۰ تا ۱۰۰ واحد اونابوتولینوم توکسین A گزارش شده، با تقسیم در چندین نقطه تزریق.
پس «استاندارد» داریم، اما «نسخهی یکسان برای همه» نداریم.
از کجا بفهمم دقیقاً چند واحد برای من لازم است؟
اینجا همان بخش «کشف» است؛ جایی که عدد از حدس خارج میشود و وارد روش میشود.
نگران بودن طبیعی است؛ بیاطلاعی آزاردهنده است.
نقشهبرداری با تست ید-نشاسته (Minor’s test)
برای اینکه دقیق بفهمیم کجاها باید تزریق شود، روش کلاسیک و استاندارد این است که ناحیه را با تست ید-نشاسته (Minor’s iodine-starch test) مشخص کنیم؛ همان تستی که در برچسب رسمی بوتاکس هم به آن اشاره شده است.
این تست کمک میکند:
-
ناحیهی واقعیِ تعریق را مرزبندی کنیم
-
واحد را «هدفمند» پخش کنیم
-
از تزریق اضافه به جاهایی که لازم نیست، جلوگیری کنیم
وقتی نقشه درست باشد، عدد هم درستتر میشود.
تعداد نقاط تزریق و فاصلهها
در پروتکلهای رایج، بوتاکس زیر بغل بهصورت داخلپوستی (intradermal) و در چندین نقطه تزریق میشود—معمولاً ۱۰ تا ۱۵ نقطه برای هر زیربغل، با فاصله حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر.
این یعنی دوز ۵۰ واحد «یکجا» تزریق نمیشود؛ بین نقاط تقسیم میشود تا پوشش یکنواخت ایجاد شود.
یک جملهی کوتاه: درمان تعریق، درمان «نقطهای» نیست؛ درمان «شبکهای» است.
رقیقسازی و حجم هر نقطه چرا مهم است؟
در برچسب رسمی، نمونهای از رقیقسازی رایج ذکر شده (مثل ۱۰۰ واحد در ۴ میلیلیتر) و تزریق در حجمهای کوچک (مثلاً ۰.۱ تا ۰.۲ میلیلیتر در هر نقطه) توضیح داده میشود.
این جزئیات مستقیم روی دو چیز اثر میگذارد:
-
میزان درد و سوزش هنگام تزریق
-
میزان پخش دارو در پوست و اثربخشی واقعی
من معمولاً ترجیح میدهم «پخش کنترلشده» داشته باشم، نه «حجم زیاد در یک نقطه».
اگر دوز کمتر بزنیم هم جواب میدهد؟
گاهی شما میپرسید: بوتاکس تعریق زیر بغل چند واحد لازم دارد؟ و پشتِ سؤالتان یک نگرانی هم هست: «میشود با واحد کمتر هم نتیجه گرفت؟»
در بعضی مطالعات، دوزهای پایینتر مثل ۲۵ واحد برای هر زیربغل هم بررسی شده و در برخی افراد اثربخشی قابل قبول نشان داده است، با این ایده که هزینه و ناراحتی کمتر شود.
اما نکتهی بالینی این است:
دوز کمتر ممکن است برای «تعریق متوسط» یا ناحیه کوچکتر کافی باشد، ولی برای تعریق شدید یا ناحیه وسیعتر، احتمال نیاز به دوز استاندارد بالاتر است.
من ترجیح میدهم به جای «کم کردن کورکورانه»، درمان را مرحلهای و قابل تنظیم پیش ببرم.
نتایج چه زمانی شروع میشود و چقدر میماند؟
برای اینکه انتظار شما واقعی باشد، باید زمانبندی را دقیق بدانید.
امیدوارم این بخش، یک نفس عمیق برای شما باشد.
شروع اثر
در مرورهای بالینی، اثر بوتاکس روی تعریق زیر بغل میتواند ظرف چند روز تا یک هفته شروع شود و در بعضی افراد تا حدود دو هفته به اوج برسد.
پس اگر شما روز دوم هنوز تغییر زیادی حس نکردید، معمولاً عجیب نیست.
ماندگاری
در مطالعات و مرورها، ماندگاری اغلب حدود ۴ تا ۶ ماه گزارش میشود و در برخی افراد میتواند طولانیتر هم باشد.
ولی باز هم برمیگردم به سؤال اصلی: بوتاکس تعریق زیر بغل چند واحد لازم دارد؟
چون دوز و پوشش درست، یکی از عوامل مهم در ماندگاری رضایتبخش است (در کنار شدت اولیه تعریق و الگوی بدن شما).
گاهی نتیجه خوب، از «پخش درست» میآید نه از «واحد زیاد».
عوارض بوتاکس زیر بغل چیست؟
من همیشه عوارض را دو دسته میکنم: شایع و گذرا، و نادر اما مهم.
دانستنِ عارضهها، قرار نیست شما را بترساند؛ قرار است شما را آماده کند.
عوارض شایع و معمولاً خفیف
-
درد یا سوزش خفیف در محل تزریق
-
کبودیهای نقطهای
-
حساسیت یا خارش گذرا
-
گاهی احساس خشکی بیش از انتظار (که برای بعضیها اتفاقاً مطلوب است)
اینها معمولاً خودمحدودشوندهاند و با مراقبتهای ساده بهتر میشوند.
عوارض نادر یا نیازمند توجه
-
واکنش آلرژیک (نادر)
-
ضعف عضلانی موضعی غیرمعمول (در زیر بغل کمتر مطرح است، اما اصولاً در بوتولینوم توکسین باید مراقب بود)
-
عفونت محل تزریق (اگر بهداشت رعایت نشود)
-
عوارض «دور از محل» بسیار نادر اما در هشدارهای ایمنی دارو مطرح میشوند
برچسب رسمی BOTOX هشدارهای ایمنی و موارد احتیاط (مثل اختلالات عصبی-عضلانی، عفونت در محل تزریق و…) را توضیح میدهد.
من در عمل، غربالگری و شرححال دقیق را بخش جداییناپذیر ایمنی میدانم.
مراقبتهای قبل و بعد از بوتاکس تعریق زیر بغل
اینجا بخش «راهحل» است؛ کارهایی که نتیجه را بهتر و عارضه را کمتر میکند.
خوشحال میشوم شما این قسمت را مثل یک چکلیستِ آرام نگه دارید.
قبل از تزریق
-
پوست باید تمیز و بدون التهاب فعال باشد.
-
اگر مستعد کبودی هستید، درباره داروها و مکملها (مثل رقیقکنندهها) حتماً با پزشک هماهنگ کنید.
-
اگر بیماری زمینهای مثل دیابت یا فشارخون دارید، کنترل مناسبش مهم است؛ چون التهاب و ترمیم میتواند متفاوت باشد.
و بله، سبک زندگی هم مهم است: سیگار/ویپ میتواند التهاب را بیشتر کند و کیفیت ترمیم را پایین بیاورد—من این را در پوست و روند بهبود بارها دیدهام.
بعد از تزریق (۲۴ تا ۴۸ ساعت اول)
-
از ورزش سنگین، سونا و گرمای زیاد پرهیز کنید.
-
ناحیه را ماساژ ندهید و فشار مستقیم وارد نکنید.
-
اگر کبودی دارید، کمپرس سرد کوتاهمدت میتواند کمک کند.
هدف این است که دارو در همان شبکهی پوست پخش شود و شما نتیجهی یکنواخت بگیرید.
اشتباهات رایج در محاسبه واحدها (و چرا شما گیج میشوید)
اگر شما در اینترنت عددهای متفاوت میبینید، کاملاً طبیعی است. چند علت اصلی دارد:
گاهی مشکل از شما نیست؛ از اطلاعاتِ پراکنده است.
یکی «واحد بوتاکس» را با «واحد دیسپورت» یکی میگیرد
و این اشتباه، همهچیز را بههم میریزد. واحدها بین محصولات مختلف قابل مقایسه ساده نیستند—پس اول باید نام محصول مشخص باشد.
بعضی منابع دوزهای off-label یا بازههای پژوهشی را مثل «قانون» بیان میکنند
در پژوهشها ممکن است ۲۵، ۵۰ یا ۱۰۰ واحد بررسی شود، اما دوز توصیهشدهی رسمی برای Botox در زیر بغل مشخص است: ۵۰ واحد در هر طرف.
نقشهبرداری انجام نمیشود
وقتی Minor test یا مرزبندی دقیق انجام نشود، ممکن است:
-
بخشی از ناحیه اصلاً پوشش داده نشود (نتیجه ناقص)
-
یا دارو بیش از نیاز در محدوده اشتباه پخش شود (هزینه بالا بدون سود)
پخش درست، از «نقشه درست» شروع میشود.
من معتقدم
من معتقدم سؤال بوتاکس تعریق زیر بغل چند واحد لازم دارد؟ باید با «عدد + منطق» پاسخ داده شود، نه با یک رقم ثابت برای همه.
من معتقدم استاندارد ۵۰ واحد برای هر زیربغل یک نقطه شروع علمی و ایمن است، اما بهترین نتیجه وقتی اتفاق میافتد که ناحیه دقیق علامتگذاری شود، تزریق داخلپوستی و شبکهای انجام شود، و انتظار شما از زمان شروع اثر و ماندگاری واقعی باشد.
من معتقدم درمان تعریق، فقط خشککردن پوست نیست؛ برگرداندن «اعتماد به نفس در زندگی روزمره» است.
تجربه شخصی
یادم میآید خانمی جوان با مانتوی تیره وارد شد، شانههایش کمی جلو آمده بود و مدام لبه آستینش را روی زیر بغلش تنظیم میکرد.
با صدای آرام گفت: «دکتر، من فقط میخوام بدونم… بوتاکس تعریق زیر بغل چند واحد لازم دارد؟ که دیگه خجالت نکشم.»
وقتی نشستم کنارش و نقشهبرداری را توضیح دادم، نگاهش از اضطراب به تمرکز تغییر کرد؛ انگار بالاخره موضوع قابل کنترل شد.
Minor test را انجام دادیم و معلوم شد ناحیه تعریقش از چیزی که فکر میکرد کوچکتر اما شدیدتر است.
دوز را استاندارد و دقیق، در نقاط منظم تقسیم کردیم و تأکید کردم نتیجه از چند روز آینده شروع میشود، نه همان لحظه.
دو هفته بعد برگشت؛ اینبار شانههایش باز بود و لبخندش از «سبک شدن» میآمد، نه از اغراق.
گفت: «حالا میتونم لباس رنگ روشن بپوشم… و مهمتر اینکه میدونم چرا اون عدد انتخاب شد.»
جمعبندی
پس دوباره و خیلی روشن: بوتاکس تعریق زیر بغل چند واحد لازم دارد؟
اگر منظور شما BOTOX (اونابوتولینوم توکسین A) باشد، دوز توصیهشدهی رسمی برای هایپرهیدروزیس شدید زیر بغل ۵۰ واحد برای هر زیربغل است؛ یعنی مجموعاً ۱۰۰ واحد.
اما تصمیم نهایی باید بر اساس شدت و وسعت تعریق، نقشهبرداری دقیق (Minor test)، و هدف شما از درمان باشد.
و اگر هنوز بین عددها و توصیههای مختلف سردرگم هستید، طبیعی است—چون بدون ارزیابی، عدد فقط عدد است.
در پایان، اگر میخواهید دقیق و متناسب با بدن خودتان بدانید بوتاکس تعریق زیر بغل چند واحد لازم دارد؟ و با خیال راحت تصمیم بگیرید، میتوانید برای جمعبندی مسیر، از «مشاوره رایگان توسط دکتر ایرجی» استفاده کنید.
منابع علمی
-
FDA Prescribing Information (Label) — BOTOX (onabotulinumtoxinA) — 2017/2021: دوز توصیهشده 50 واحد برای هر زیربغل، Minor test، تزریق داخلپوستی و الگوی نقاط تزریق.
-
de Almeida ART, et al. — Botulinum Toxin for Axillary Hyperhidrosis — 2014: بازههای دوز، تعداد نقاط و فاصله تزریق، شروع اثر و ماندگاری گزارششده.
-
Lowe NJ, et al. / Review (PMC) — Treatment of hyperhidrosis with onabotulinumtoxinA — 2023: اثربخشی، زمان شروع اثر و ماندگاری و بهبود کیفیت زندگی.
-
International Hyperhidrosis Society — Starch-Iodine + OnabotulinumtoxinA Injection Protocol: تقسیم 50 واحد در چند نقطه، فاصلهگذاری و رویکرد شبکهای تزریق.
-
Siri-Archawawat D, et al. — Low-dose vs standard dose onabotulinumtoxinA in axillary hyperhidrosis — 2023: بررسی دوزهای 25 و 50 واحد و نتایج گزارششده.
