اگر جای جوشهای عمیق، فرورفته و نقطهای روی پوستتان باقی مانده و با کرمها، مراقبتهای خانگی یا حتی بعضی درمانهای سطحی تغییر قابل توجهی نکردهاند، احتمال دارد مشکل شما از نوع اسکارهایی باشد که به درمانهای دقیقتر نیاز دارند. پانچ پوستی برای درمان جای جوش یکی از روشهای تخصصی و هدفمند است که برای برخی اسکارهای عمیق، بهخصوص جای جوشهای یخشکن، واگنی کوچک و فرورفتگیهای مشخص پوستی استفاده میشود.
در این روش، پزشک به جای درمان کلی و سطحی تمام پوست، مستقیما روی خود اسکار کار میکند. یعنی با ابزار مخصوص و ظریف، بافت اسکار عمیق برداشته یا آزاد میشود تا پوست فرصت بازسازی منظمتری پیدا کند. به همین دلیل، پانچ پوستی معمولا برای افرادی مطرح میشود که جای جوشهای محدود اما عمیق دارند و میخواهند درمانی دقیقتر، پزشکیتر و متناسب با نوع اسکار خود انجام دهند.
در کلینیک گیتا، این درمان پس از بررسی کامل پوست، نوع اسکار، سابقه جوش فعال، رنگ پوست، ضخامت پوست و درمانهای قبلی انجام میشود. دکتر گیتا مجیدزاده، بنیانگذار کلینیک گیتا و عضو سازمان نظام پزشکی به شماره ۱۰۳۸۸۰، با بیش از ۱۵ سال تجربه در حوزه زیبایی، در طراحی مسیر درمان جای جوش، به انتخاب روش مناسب برای هر فرد توجه ویژه دارد. هدف این است که درمان فقط بر اساس نام یک تکنیک انتخاب نشود، بلکه بر اساس وضعیت واقعی پوست شما تصمیمگیری شود.
تکنیک پانچ جای جوش چگونه کار می کند؟
در ابتدا، بیمار یک جلسه ملاقات با پزشک متخصص پوست یا جراح پلاستیک داشته و درباره جای جوش های هدف درمان صحبت می کند. در روز فرایند، با استفاده از یک پانچ بیوپسی جای جوش به صورت دایره وار بریده شده و جای خالی آن با برشی از دیگر نواحی پوست (معمولا پشت گوش) به دقت پر می شود. این پیوند به کمک نخ بخیه، نوار بخیه یا یک چسب جراحی مخصوص در جای خود ثابت می شود. در برخی جای جوش ها ممکن است نیازی به پیوند نباشد. در عوض، پس از برداشت برش، منفذ کوچک باقی مانده به کمک بخیه بسته می شود. این فرایند فاقد پیوند، برداشت با پانچ (punch excision) نام دارد.
پزشک قبل از درمان، تمامی ناحیه مورد نظر را با یک بی حس کننده موضعی بی حس کرده و بیمار به جز دو سه بار تزریق دارو، دردی را احساس نخواهد کرد. دوره بهبودی پس از درمان نیز نسبتا بدون درد خواهد بود. روش پانچ پوست یک فرایند سرپایی است که نیازی به بستری شدن در بیمارستان نداشته و اغلب بیماران پس از درمان خود به خانه باز می گردند. مزیت دیگر این فرایند مدت کوتاه استراحت و بهبودی آن است. پانچ پوستی جدید به طور معمول ظرف 1 هفته التیام می یابند. افراد باید یک پانسمان را به مدت 5 تا 7 روز بر روی جوش های خود نگه دارند. متخصص پوست تمامی اطلاعات لازم را به بیمار ارائه خواهد داد.
پانچ پوستی چه نوع جای جوش هایی را درمان می کند؟
جای جوشها فقط یک شکل ندارند. ممکن است یک نفر همزمان چند نوع اسکار داشته باشد. پزشک در جلسه معاینه، نوع اسکار را تشخیص میدهد و بر اساس آن برنامه درمانی پیشنهاد میکند.
اسکار یخشکن
اسکار یخشکن شبیه سوراخهای باریک، تیز و عمیق روی پوست است. این نوع جای جوش معمولا به درمانهای سطحی پاسخ محدودی میدهد، چون عمق آن زیاد است و دهانه باریکی دارد. پانچ پوستی برای درمان جای جوش در بسیاری از موارد برای این نوع اسکار مطرح میشود، زیرا امکان اصلاح مستقیم ناحیه فرورفته را فراهم میکند.
اسکار واگنی کوچک و عمیق
اسکار واگنی معمولا لبههای مشخصتری دارد و به شکل فرورفتگی مربعی یا بیضی دیده میشود. اگر این اسکارها کوچک، محدود و عمیق باشند، ممکن است پانچ پوستی در برنامه درمانی قرار بگیرد. البته اسکارهای واگنی وسیعتر ممکن است به ترکیب روشها نیاز داشته باشند.
اسکارهای فرورفته محدود و مقاوم
گاهی بیمار چند فرورفتگی مشخص دارد که با درمانهای قبلی تغییر قابل توجهی نکردهاند. در این موارد، پزشک ممکن است پس از بررسی، پانچ پوستی را برای همان نقاط خاص پیشنهاد دهد. مزیت روش نقطهای این است که همه پوست درگیر نمیشود و تمرکز روی اسکارهای مقاومتر است.
نتیجه پانچ پوستی چه زمانی دیده میشود؟
بلافاصله بعد از درمان، پوست وارد مرحله ترمیم میشود و ظاهر اولیه نمیتواند معیار قضاوت نهایی باشد. در روزهای اول ممکن است قرمزی، تورم خفیف، دلمه یا حساسیت وجود داشته باشد. ترمیم سطحی معمولا طی چند روز تا حدود یک هفته بهتر میشود، اما بازسازی عمیقتر پوست زمان بیشتری نیاز دارد.
نتیجه قابل ارزیابی معمولا بعد از چند هفته بهتر مشخص میشود. اگر درمان تکمیلی لازم باشد، پزشک زمان مناسب آن را بعد از ترمیم اولیه تعیین میکند.
آیا نتیجه دائمی است؟
بافت اسکار برداشته یا اصلاحشده معمولا دوباره به همان شکل قبلی برنمیگردد، اما کیفیت نتیجه به ترمیم پوست و مراقبتها بستگی دارد. همچنین اگر آکنه فعال کنترل نشود، احتمال ایجاد جای جوشهای جدید وجود دارد. بنابراین درمان جای جوش باید همراه با کنترل علت جوشهای جدید باشد.
ترکیب پانچ پوستی با دیگر روش های درمانی
با اینکه پانچ پوستی تاثیر زیادی در ظاهر پوست دارد اما خود آن نیز می تواند سبب بروز جای جوش شود. البته، این جای جوش کوچک تر از مورد قبلی خواهد بود. در این مواقع به جای یک ناحیه فرو رفته، خطی کوچک دیده می شود. لازم به ذکر است که پیوند پوست از آن جایی که از دیگر نواحی پوست گرفته می شود، می تواند رنگ یا بافتی متفاوت با پوست اطراف خود داشته باشد. با این حال، پوست در مجموع ظاهر صاف و بهتری نسبت به قبل از درمان خواهد داشت.
هر گونه غیر یکنواختی را می توان پس از التیام پوست با استفاده از لایه بردار های شیمیایی یا میکرودرم ابریژن درمان کرد. از آن جایی که اغلب افراد دارای انواع مختلفی از جای جوش ها هستند، برای کسب نتایج ظاهری دلخواه احتمالا به انجام چندین فرایند درمانی نیاز خواهد بود. در این مواقع مشورت با متخصص پوست می تواند بسیار مفید باشد.
پانچ پوستی برای درمان جای جوش چگونه انجام میشود؟
روند انجام پانچ پوستی باید در محیط درمانی، با رعایت اصول استریل و توسط پزشک آموزشدیده انجام شود. این موضوع به ظاهر ساده است، اما در نتیجه و کاهش عوارض نقش مهمی دارد.
مرحله اول: معاینه و طراحی درمان
در کلینیک گیتا، پیش از انجام پانچ پوستی، ابتدا پوست شما بررسی میشود. پزشک به مواردی مانند نوع اسکار، عمق جای جوش، تعداد نقاط قابل درمان، سابقه آکنه فعال، سابقه تبخال، مصرف داروها، زمینه ایجاد لک، رنگ پوست و روند ترمیم زخم توجه میکند.
در این جلسه ممکن است مشخص شود که پانچ پوستی به تنهایی کافی نیست و بهتر است با روشهایی مانند لیزر، میکرونیدلینگ، سابسیژن، پیلینگ یا درمانهای تحریک کلاژن ترکیب شود. گاهی هم ممکن است پزشک تشخیص دهد که برای پوست شما فعلا روش دیگری مناسبتر است.
مرحله دوم: آمادهسازی پوست
قبل از شروع، پوست تمیز و ضدعفونی میشود. اگر ناحیه درمان روی صورت باشد، معمولا آرایش، کرم و چربی سطح پوست باید کاملا پاک شود. سپس ناحیه مورد نظر بیحس میشود تا بیمار حین انجام کار درد قابل توجهی احساس نکند.
مرحله سوم: انجام پانچ روی اسکار
پزشک با ابزار مخصوص، اسکار انتخابشده را به شکل دقیق و کنترلشده اصلاح میکند. بر اساس شرایط پوست و نوع اسکار، یکی از رویکردهای زیر ممکن است استفاده شود:
برداشت اسکار با پانچ
در این روش، بافت اسکار عمیق برداشته میشود و سپس لبههای پوست به هم نزدیک شده و بخیه ظریف زده میشود. نتیجه نهایی به جای یک فرورفتگی عمیق، میتواند یک خط بسیار ظریفتر باشد که در مراحل بعدی با روشهای تکمیلی بهتر میشود.
بالا آوردن بافت اسکار
در برخی موارد، بافت فرورفته آزاد و به سطح مناسبتری نزدیک میشود. این تکنیک برای بعضی اسکارهای مشخص کاربرد دارد و نیازمند دقت بالاست.
پیوند پوستی محدود
در موارد انتخابشده، ممکن است بعد از برداشتن اسکار عمیق، از قطعه کوچک پوست برای پر کردن ناحیه استفاده شود. این تصمیم فقط در موارد خاص و با تشخیص پزشک انجام میشود، زیرا رنگ و بافت پوست پیوندی باید با دقت بررسی شود.
مرحله چهارم: پانسمان و مراقبت اولیه
پس از پایان درمان، ممکن است روی ناحیه پانسمان کوچک گذاشته شود. بیمار معمولا نیازی به بستری ندارد و میتواند با رعایت توصیههای پزشک به منزل برگردد. زمان ترمیم اولیه در بسیاری از افراد حدود چند روز تا یک هفته است، اما روند کامل بازسازی پوست زمان بیشتری نیاز دارد.
محدودیتها و واقعیتهایی که باید قبل از پانچ پوستی بدانید
اعتمادسازی واقعی یعنی فقط درباره مزایا صحبت نکنیم. هر درمان پزشکی محدودیتهایی دارد و آگاهی از آنها به تصمیمگیری درست کمک میکند.
امکان باقی ماندن رد ظریف
پانچ پوستی فرورفتگی عمیق را اصلاح میکند، اما ممکن است به جای آن یک خط یا اثر ظریفتر باقی بماند. در بسیاری از موارد، این اثر نسبت به اسکار اولیه کمتر جلب توجه میکند، اما همچنان نیازمند مراقبت و گاهی درمان تکمیلی است.
احتمال تفاوت رنگ یا بافت پوست
در تکنیکهایی که از پیوند پوستی استفاده میشود، امکان تفاوت جزئی در رنگ یا بافت پوست وجود دارد. به همین دلیل، انتخاب بیمار و انتخاب تکنیک اهمیت زیادی دارد.
نیاز احتمالی به چند جلسه یا درمان ترکیبی
اگر تعداد اسکارها زیاد باشد، ممکن است همه نقاط در یک جلسه درمان نشوند. همچنین برای رسیدن به نتیجه رضایتبخشتر، گاهی ترکیب چند روش لازم است.
وابستگی نتیجه به مراقبتهای بعد از درمان
مراقبت بعد از پانچ پوستی نقش مهمی در کیفیت ترمیم دارد. دستکاری زخم، قرار گرفتن در آفتاب، استفاده خودسرانه از محصولات پوستی یا رعایت نکردن پانسمان میتواند نتیجه را تحت تاثیر قرار دهد.
مراقبتهای قبل از پانچ پوستی برای درمان جای جوش
برای اینکه درمان با ایمنی بیشتر و ترمیم مناسبتری همراه باشد، لازم است قبل از جلسه، توصیههای پزشک را رعایت کنید.
کنترل جوش فعال
اگر هنوز جوشهای التهابی فعال دارید، ممکن است ابتدا لازم باشد آکنه کنترل شود. انجام پانچ روی پوستی که همچنان دچار التهاب فعال است، همیشه انتخاب مناسبی نیست.
اطلاع دادن درباره داروها
اگر داروهای رقیقکننده خون، ایزوترتینوئین، داروهای هورمونی، مکملها یا داروهای خاص مصرف میکنید، حتما به پزشک اطلاع دهید. قطع یا ادامه مصرف دارو باید فقط با نظر پزشک باشد.
پرهیز از آفتاب شدید
پوستی که اخیرا آفتابسوخته شده یا تحریک زیادی دارد، ممکن است برای درمان مناسب نباشد. استفاده منظم از ضدآفتاب قبل و بعد از درمان اهمیت دارد.
بیان سابقه لک، کلوئید یا تبخال
اگر پوست شما مستعد لک پس از التهاب است یا سابقه گوشت اضافه، تبخال یا ترمیم غیرعادی زخم دارید، این موضوع باید پیش از درمان بررسی شود.
مراقبتهای بعد از پانچ پوستی
بعد از انجام پانچ پوستی برای درمان جای جوش، پزشک بر اساس شرایط پوست شما دستورالعمل دقیق میدهد. با این حال، برخی اصول عمومی وجود دارد.
پانسمان را طبق دستور نگه دارید
اگر پزشک پانسمان گذاشته باشد، زمان تعویض یا برداشتن آن باید طبق توصیه انجام شود. برداشتن زودهنگام یا دستکاری ناحیه میتواند روی ترمیم اثر بگذارد.
ناحیه درمان را دستکاری نکنید
کندن دلمه، فشار دادن محل درمان یا لمس مکرر پوست، احتمال التهاب، لک یا رد زخم را بیشتر میکند.
از ضدآفتاب استفاده کنید
پس از ترمیم اولیه و با اجازه پزشک، ضدآفتاب مناسب باید مرتب استفاده شود. آفتاب میتواند احتمال لک بعد از التهاب را بیشتر کند.
محصولات فعال را خودسرانه شروع نکنید
رتینوئیدها، اسیدها، لایهبردارها و محصولات روشنکننده باید فقط زمانی استفاده شوند که پزشک اجازه دهد. شروع زودهنگام این محصولات ممکن است باعث تحریک پوست شود.
برای بررسی روند ترمیم مراجعه کنید
جلسه پیگیری به پزشک کمک میکند کیفیت ترمیم را بررسی کند و در صورت نیاز، زمان مناسب درمان تکمیلی را مشخص نماید.
عکس های قبل و بعد پانچ جای جوش
مرکز پوست، مو و زیبایی گیتا کلینیک




