برای بسیاری از خانمها، بارداری و شیردهی دورهای است که همزمان با لذت مادر شدن، نگرانیهای تازهای هم ایجاد میکند. یکی از سوالهایی که در این دوران زیاد مطرح میشود این است که تزریق بوتاکس در بارداری و شیردهی مجاز است یا نه. بعضی از افراد پیش از بارداری به طور منظم بوتاکس انجام میدادهاند و حالا با مثبت شدن تست بارداری یا شروع شیردهی، نمیدانند باید این روند را ادامه دهند یا متوقف کنند.
اگر بخواهیم از همین ابتدا صادقانه و روشن پاسخ دهیم، باید بگوییم: در حال حاضر شواهد علمی کافی برای تایید قطعی بیخطر بودن تزریق بوتاکس در بارداری و شیردهی وجود ندارد. به همین دلیل، در اغلب موارد پزشکان توصیه میکنند بوتاکس زیبایی در این دوران به تعویق بیفتد، مگر در شرایط خاص پزشکی که تصمیمگیری باید با بررسی دقیق پزشک انجام شود.
در کلینیک گیتا، رویکرد ما همیشه بر پایه صداقت، ایمنی و تصمیمگیری آگاهانه است. هدف این مقاله این است که بدون ایجاد ترس بیمورد، به شما کمک کند درباره تزریق بوتاکس در بارداری و شیردهی اطلاعات علمی، کاربردی و قابل اعتماد داشته باشید و با آرامش بیشتری برای سلامت خود و فرزندتان تصمیم بگیرید.
بوتاکس چیست و چگونه عمل میکند؟
بوتاکس نام تجاری یکی از فرآوردههای حاوی سم بوتولینوم نوع A است. این ماده در دوزهای کنترلشده و با تکنیک درست، میتواند فعالیت برخی عضلات را به طور موقت کاهش دهد. به همین دلیل از بوتاکس برای کاهش خطوط پیشانی، خطوط اخم، چروکهای اطراف چشم و در برخی موارد پزشکی مانند میگرن مزمن، تعریق بیش از حد و بعضی اختلالات عضلانی استفاده میشود.
اثر بوتاکس دائمی نیست و معمولا بعد از چند ماه به تدریج کاهش پیدا میکند. همین موضوع باعث شده است افراد زیادی آن را به عنوان یکی از روشهای پرکاربرد جوانسازی صورت بشناسند. با این حال، تزریق بوتاکس در بارداری و شیردهی شرایط متفاوتی دارد و نمیتوان همان توصیههای معمول را برای این دوران تکرار کرد.
آیا بوتاکس در زمان بارداری برای بچه بی خطر است؟
بارداری و شیردهی دو دوره بسیار مهم از نظر سلامت مادر و کودک هستند. در این بازهها، هر مادهای که وارد بدن مادر میشود، با دقت بیشتری ارزیابی میشود. حتی اگر یک روش زیبایی در حالت عادی کمعارضه تلقی شود، در دوران بارداری و شیردهی باید با نگاه محتاطانهتری بررسی شود.
دلیل اصلی حساسیت درباره تزریق بوتاکس در بارداری و شیردهی این است که مطالعات انسانی گسترده و قطعی در این زمینه محدود هستند. از آنجا که انجام پژوهشهای آزمایشی مستقیم بر روی زنان باردار از نظر اخلاقی محدودیت دارد، اطلاعات موجود بیشتر بر اساس دادههای غیرمستقیم، گزارش موارد، ساختار مولکولی ماده و مطالعات حیوانی به دست آمده است.
این یعنی ما در حال حاضر نمیتوانیم با قطعیت بگوییم بوتاکس در بارداری یا شیردهی بیخطر است، حتی اگر شواهدی از خطر بالا هم در دست نباشد. در پزشکی، وقتی اطلاعات کافی وجود ندارد، احتیاط منطقیترین انتخاب است.
خطرات استفاده از بوتاکس در بارداری چیست؟
یکی از خطرات احتمالی که باید در نظر گرفته شود، گسترش توکسین به نواحی اطراف ناحیه ی مورد نطر است. اگر توکسین، بیشتر از ناحیه ی تزریق گسترش یابد، می تواند موجب یک بیماری بسیار خطرناک به نام بوتولیسم شود. طبق یکی از منابع موثق FDA علائم این بیماری، شامل موارد زیر است:
- ضعف عضلانی
- تاری دید یا دو بینی
- گرفتگی صدا و سرفه ی خشک
- مشکل در ادای کلمات
- مشکل تنفسی
- مشکل در بلعیدن
- بی اختیاری مثانه
این علائم ممکن است در طی چند ساعت پس از تزریق، به صورت خفیف ایجاد شوند، اما چندین روز یا حتی چند هفته طول می کشد تا این علائم، شدید شوند. بنابراین اگر هر یک از این علائم را تجربه کردید، فوراً به پزشک اطلاع دهید.
با این حال، با وجود محدودیت تحقیقات صورت گرفته در این زمینه، برخی از منابع معتبر اشاره کرده اند که شواهد زیادی در رابطه با خطرناک بودن استفاده از بوتاکس در زمان بارداری، وجود ندارد.
تزریق بوتاکس در شیردهی
این طبیعی است که شما هم مانند خیلی از خانم های باردار دیگر، در هنگام حاملگی تصور می کنید که بچه، کنارتان است و تمام کارهایی که قرار است بعد از زایمان انجام دهید را مرور می کنید. اگر قصد دارید به بچه شیر دهید، ممکن است تمام وسایل مورد نیاز، مانند سوتین های شیردهی، پمپ، شیر دوش، شیشه شیر و … را بارها و بارها چک کنید.
اما اگر قصد شیردهی دارید و همچنین علاقه مند به بوتاکس هستید، تزریق بوتاکس در کجای برنامه شما قرار دارد؟ ارزش در نظر گرفتن تمام مزایا و خطرات را دارد. همانطور که گفته شد، طبق منبع معتبری از FDA همانطور که هنوز مشخص نیست که بوتاکس به جنین منتقل می شود یا خیر، نمی توانیم به قطعیت بگوییم که بوتاکس به شیر مادر نیز منتقل نمی شود.
یک مطالعه در سال 2017 نشان داد که توکسین بوتولینوم A بی خطر به نظر می رسد، زیرا فقط مقدار ناچیزی از آن، از جذب سیستمیک و انتقال جفت، منتقل می شود. آیا هنوز مطمئن نیستید؟ نگرانی شما قابل درک است. شما می توانید تا زمانی که از بی خطر بودن این کار، مطمئن نشدید، تزریق بوتاکس را متوقف کنید. با این حال، شما می توانید با پزشک خود – یا پزشک کودک خود – در مورد این موضوع صحبت کرده و به صورت تخصصی از او مشورت بخواهید.
چه زمانی می توانید تزریق بوتاکس را دوباره شروع کنید؟
اگر تصمیم دارید در دوران بارداری، تزریق بوتاکس خود را متوقف کنید، ممکن است این سؤال برای شما پیش بیاید که چه زمانی می توانید دوباره آن را از سر بگیرید. پاسخی قطعی و روشنی برای این سؤال شما وجود ندارد. باز هم تکرار می کنم، به نظر نمی رسد تزریق بوتاکس هنگام شیردهی خطرناک باشد، اما تحقیقات زیادی در این زمینه وجود ندارد.
بنابراین اگرچه بوتاکس در دوران شیردهی ضرری ندارد، اما شما حق دارید که بخواهید داده های قوی تر و منابع موثق تری برای اثبات این ادعا داشته باشید. مطمئن ترین کار این است که شما تا زمانی که شیر را از نوزاد نگرفته اید (پایان دوران شیردهی)، تزریق بوتاکس را انجام ندهید.
اگر از بوتاکس برای مصارف پزشکی استفاده می کنید، چطور؟
همه ی افراد، از توکسین بوتولینوم A صرفاً برای اهداف زیبایی استفاده نمی کنند. برای استفاده از بوتاکس یا محصولات مشابه، دلایل پزشکی و دارویی نیز وجود دارد. به عنوان مثال، FDA به عنوان تنها درمان میگرن مزمن، بوتاکس را تأیید کرده است. پزشکان همچنین از آن، برای درمان بیماری به نام دیستونی (انقباضات کنترل نشده ماهیچه) و موارد دیگر استفاده می کنند.
اگر برای هر یک از این اهداف از بوتاکس استفاده می کنید، ممکن است شما و پزشکتان بخواهید درمورد اینکه آیا خطرات این روش بیشتر از مزایای آن است، و یا اینکه درمان های احتمالی دیگری برای بیماریتان وجود دارد بحث کنید.
تزریق بوتاکس در شیردهی؛ آیا بوتاکس وارد شیر مادر میشود؟
یکی از نگرانیهای اصلی مادران این است که آیا بوتاکس ممکن است از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل شود. واقعیت این است که دادههای قطعی در این زمینه محدود هستند. از نظر علمی، به دلیل نحوه تزریق و جذب محدود سیستمیک، انتظار نمیرود مقدار قابل توجهی از بوتاکس وارد شیر شود. اما باز هم این موضوع به اندازهای مطالعه نشده که بتوان با اطمینان کامل نظر داد.
به همین دلیل، درباره تزریق بوتاکس در بارداری و شیردهی بسیاری از پزشکان توصیه میکنند اگر تزریق جنبه زیبایی دارد، تا پایان دوره شیردهی یا حداقل تا زمانی که شرایط مادر و نوزاد پایدارتر شود، صبر شود. این رویکرد برای مادرانی که ترجیح میدهند هیچ ریسک غیرضروری را نپذیرند، معمولا آرامش بیشتری ایجاد میکند.
اگر بوتاکس در بارداری خطرناک است، از چه روش زیبایی استفاده کنیم؟
اگر خیلی به ظاهر خود اهمیت می دهید و برای این کار، بوتاکس را انتخاب کردید، و از طرفی نمی خواهید در زمان بارداری یا شیردهی ریسک کنید، نگران نباشید! محصولات دیگری نیز وجود دارد که می توانید امتحان کنید، اگرچه دقیقاً همان نتایج را نخواهید گرفت، اما به شما کمک زیادی می کنند.
نظرتان در مورد یک لایه برداری چیست؟ تحقیقات نشان می دهد که لایه برداری با گلیکولیک و اسید لاکتیک در دوران بارداری بی خطر است، اما بهتر است از لایه برداری با اسید سالیسیلیک خودداری کنید.
برای به حداقل رساندن خطوط اخم، راهکار های دیگری وجود دارد. مقدار زیادی آب بنوشید تا پوست بدن مرطوب بماند، روزانه چندین بار صورت خود را مرطوب کرده و هفته ای دو بار لایه برداری پوست انجام دهید.
هیچ وقت تأثیر خواب خوب را نادیده نگیرید. اگر بعد از به دنیا آمدن کودکتان، نمی توانید درست بخوابید، یک پرستار بچه استخدام کنید، یا به همسرتان بگویید که نیمه شب ها، برای نگهداری کودکتان به شما کمک کند، تا شما بتوانید کمی بیشتر بخوابید.
چرا انتخاب کلینیک معتبر در تصمیمگیری درباره تزریق بوتاکس در بارداری و شیردهی اهمیت دارد؟
در موضوع حساسی مثل تزریق بوتاکس در بارداری و شیردهی فقط مهارت تزریق مهم نیست، بلکه صداقت در مشاوره اهمیت بیشتری پیدا میکند. یک مرکز مسئولیتپذیر، زمانی که انجام یک اقدام برای بیمار مناسب نباشد، آن را صادقانه اعلام میکند.
کلینیک گیتا با مدیریت دکتر گیتا مجیدزاده، عضو سازمان نظام پزشکی به شماره 103880، با بیش از 15 سال تجربه در حوزه زیبایی، بر پایه همین نگاه حرفهای شکل گرفته است. در این مجموعه، هر تصمیم درمانی یا زیبایی با توجه به شرایط واقعی مراجع، سوابق او و ملاحظات علمی روز بررسی میشود.
دکتر گیتا مجیدزاده، بنیانگذار کلینیک گیتا، سابقه آموزش و بهرهمندی از اساتید برجسته بینالمللی را داشتهاند و به عنوان ترینر فیلر استایلج نیز انتخاب شدهاند. همچنین عضویت در انجمن لیزر پزشکی ایران، انجمن جراحان عمومی ایران، برخورداری از سرتیفیکیت تکنیک پیشرفته ام دی کدز، شرکت در دورههای تخصصی تزریق از کانادا، حضور در کنگرههای علمی و دریافت گواهینامههای مرتبط با لیزر و ایمنی لیزر پزشکی، نشاندهنده مسیر حرفهای و علمی ایشان است.
آنچه برای بسیاری از مراجعان کلینیک گیتا اهمیت دارد، فقط انجام خدمات نیست، بلکه دریافت مشاورهای صادقانه و مسئولانه است. بهویژه در موضوعاتی مانند تزریق بوتاکس در بارداری و شیردهی که تصمیم درست، همیشه به معنای انجام فوری درمان نیست.
نتیجه گیری
اگر بخواهیم کل این موضوع را در یک نتیجهگیری روشن خلاصه کنیم، باید بگوییم: تزریق بوتاکس در بارداری و شیردهی به دلیل محدود بودن شواهد علمی، معمولا برای اهداف زیبایی توصیه نمیشود. نه به این دلیل که خطر آن به طور قطعی اثبات شده، بلکه به این دلیل که ایمنی کامل آن هم به طور قطعی ثابت نشده است.
اگر باردار هستید، یا به نوزاد خود شیر میدهید، منطقیترین کار این است که برای اقدامات زیبایی غیرضروری کمی صبر کنید و پیش از هر تصمیمی با پزشک مشورت داشته باشید. اگر هم بوتاکس برای هدف درمانی مطرح است، باید شرایط شما به صورت فردی بررسی شود.
در کلینیک گیتا، باور ما این است که اعتماد واقعی از صداقت میآید. گاهی درستترین تصمیم، انجام ندادن یک درمان در زمان نامناسب است. اگر درباره تزریق بوتاکس در بارداری و شیردهی سوال دارید و میخواهید متناسب با شرایط خودتان راهنمایی دقیق و مسئولانه دریافت کنید، مشاوره تخصصی میتواند مسیر تصمیمگیری را برایتان روشنتر کند.
