عوارض داروی آکوتان چیست؟ اگر بخواهیم خیلی مستقیم و روشن پاسخ دهیم، مهمترین عوارض این دارو معمولا شامل خشکی شدید پوست و لبها، خشکی چشم، حساسیت بیشتر به آفتاب، افزایش چربی خون، تغییرات آنزیمهای کبدی و در برخی افراد عوارض روحی، عضلانی یا بینایی است. همچنین آکوتان در بارداری میتواند بسیار خطرناک باشد و به همین دلیل مصرف آن بدون ارزیابی و پیگیری منظم پزشکی اصلا تصمیم درستی نیست. اگر سوال اصلی شما این است که آیا لکهای قهوهای روی صورت هم از عوارض این دارو است، باید صادقانه گفت که ارتباط مستقیم و قطعی بین آکوتان و ایجاد لک قهوهای ثابت نشده، اما به دلیل نازکتر و حساستر شدن پوست و افزایش آسیبپذیری نسبت به نور خورشید، بعضی افراد ممکن است بیشتر در معرض تیرگی یا لک پس از التهاب قرار بگیرند.
بسیاری از افرادی که برای درمان آکنه شدید، جوشهای مقاوم یا آکنههای التهابی به فکر مصرف آکوتان میافتند، فقط به نتیجه درمان جوشها توجه میکنند و کمتر درباره عوارض واقعی آن اطلاعات دارند. در حالی که دانستن این موضوع که عوارض داروی آکوتان چیست؟ میتواند به شما کمک کند تصمیم عجولانه نگیرید، علائم هشدار را بشناسید و در زمان مناسب برای پیگیری پزشکی اقدام کنید. آکوتان برای بعضی بیماران میتواند داروی موثری باشد، اما فقط زمانی که انتخاب بیمار درست انجام شود، آزمایشها منظم باشد و مصرف دارو زیر نظر پزشک کنترل شود.
داروی آکوتان چیست و چرا تجویز میشود؟
قبل از اینکه دقیقتر بررسی کنیم عوارض داروی آکوتان چیست؟ باید خود دارو را بشناسیم. آکوتان نام شناختهشده یکی از داروهای حاوی ایزوترتینوئین است. این دارو معمولا برای درمان آکنههای شدید، آکنههای ندولر، جوشهای مقاوم به درمان یا شرایطی که آکنه باعث ایجاد اسکار و آسیب پایدار پوستی میشود، تجویز میشود.
آکوتان با کاهش فعالیت غدد چربی، کم کردن میزان ترشح سبوم، کاهش التهاب و تاثیر بر فرایند ایجاد جوش عمل میکند. به همین دلیل در برخی بیماران نتیجه درمانی قابل توجهی دارد. اما همین تاثیر قوی باعث میشود این دارو بدون نظارت پزشکی، انتخاب مناسبی نباشد. در واقع هر کسی که به فکر مصرف آن است باید بداند عوارض داروی آکوتان چیست؟ و آیا واقعا کاندید مناسب این درمان هست یا نه.
عوارض جانبی رایج داروی آکوتان
پزشکان معمولا به بیماران خود توصیه میکنند قبل از مصرف آکوتان و در فواصل منظم و پس از مصرف آن، آزمایش خون دهند. بدین ترتیب، عملکرد کبد و کلیهها و همچنین سطح کلسترول آنها بررسی خواهند شد. برخی از عوارض جانبی رایج آکوتان عبارتند از:
- پوست خشک، ترک خورده یا پوسته پوسته
- چشمهای خشک یا ملتهب
- لبهای خشک و ترک خورده
- بینی خشک و شاید همراه با خونریزی
- سر درد
- حساسیت بیشتر نسبت به اشعه ماورا بنفش
عوارض دارو آکوتان در بارداری
افرادی که باردار هستند یا میخواهند برای بارداری اقدام کنند، هرگز نباید از آکوتان استفاده نمایند. زیرا استفاده از این دارو میتواند باعث ایجاد موارد زیر شود:
- سقط جنین
- ناتوانیهای مادرزادی
- زایمان زودرس
- مرگ در نوزادان
موارد گفته شده، اثرات شدید این دارو هستند، اما غیرمعمول نیستند. به عنوان مثال مرکز اطلاعات ژنتیک و بیماریهای نادر میگوید که حدود 20 تا 35 درصد از جنینها در صورت مواجهه با رتینوئیدها در دوران بارداری ممکن است دچار ناهنجاری شوند.
کشورهای مختلف روشهای نظارتی متفاوتی برای جلوگیری از قرار گرفتن جنین در معرض این دارو معرفی کردهاند. برای مثال برخی از کشورها از مردم خواستهاند از دو روش مطمئن زیر استفاده کنند:
- پیشگیری از بارداری در حین و بعد از درمان با رتینوئید
- انجام آزمایشهای منظم بارداری
بیشتر بخوانید: کاشت ابرو مردانه چگونه انجام میشود و چه مزایایی دارد؟
سایر عوارض مصرف دارو آکوتان
در این بخش به سایر عوارض مصرف این دارو خواهیم پرداخت.
1- بالا رفتن کلسترول و چربی
یکی از عوارض داروی آکوتان بالا رفتن سطح کلسترول و چربی خون است. انجام آزمایشات خون به پزشکان این اجازه را میدهد تا کلسترول و چربی افراد را تحت نظر قرار دهند.
2- کاهش گلبولهای قرمز و سفید
مصرف آکوتان ممکن است منجر به کاهش تعداد گلبولهای قرمز و سفید خون شود و حتی ممکن است کم خونی برای بیش از یک نفر از هر 10 نفری که آکوتان مصرف میکنند، رخ دهد.
3- ایجاد مشکل در عملکرد جنسی
برخی از دانشمندان معتقد هستند که ارتباطی میان مصرف آکوتان و عملکرد جنسی افراد وجود دارد. برخی از عوارض آکوتان در این زمینه عبارتند از:
- اختلال در نعوظ
- از دست دادن میل جنسی
بیحسی دستگاه تناسلی
4- مشکلات روحی و روانی
بروز برخی از مشکلات جدی سلامت روان از عوارض داروی آکوتان هستند. برای مثال آکوتان ممکن است باعث موارد زیر شود:
- افسردگی
- روان پریشی
- افکار خودکشی
این عوارض جانبی شدید اما نادر، ممکن است پس از قطع مصرف آکوتان نیز ادامه یابند. بنابراین انجام مراقبتهای بعدی، ضروری است.
6- آسیب به اندامهای داخلی
آسیب اعضا مختلف بدن، یکی دیگر از عوارض داروی آکوتان است. آکوتان ممکن است به موارد زیر آسیب برساند:
- پانکراس
- روده
- مری
- کبد
- استخوانها
- ماهیچهها
- رباطها
- مفاصل
ورزشکارانی که میخواهند از این دارو استفاده کنند، لازم است قبل از شروع مصرف آن، درباره ورزشی که انجام میدهند با پزشک خود صحبت کنند. همچنین لازم است بدانید که آکوتان ممکن است رشد استخوانهای بلند را در نوجوانی که هنوز در حال رشد است، متوقف کند.
7- افزایش قند خون
آکوتان ممکن است سطح قند خون را افزایش دهد و به ندرت منجر به دیابت شود.
8- مشکلات بینایی
مصرف داروی آکوتان ممکن است باعث از دست دادن دید در شب (گاهی به طور دائمی) و سایر مشکلات بینایی شدید شود.
9- مشکلات جدی پوستی
علاوه بر عوارض جانبی شایعتر و جزئی پوستی، ممکن است مصرف این دارو باعث عوارض جدیتری نیز شود. این عوارض عبارتند از:
- اریتم مولتی فرم
- سندرم استیونز جانسون
- نکرولیز اپیدرمی سمی
عوارض داروی آکوتان پس از قطع این دارو
برخی از عوارض جانبی طولانی مدت ممکن است پس از قطع مصرف آکوتان در فرد باقی بمانند. این عوارض حتی ممکن است باعث مشکلات دائمی مانند زخم، از دست دادن بینایی یا آسیب اندام داخلی شوند.
بر اساس یک بررسی در سال 2018 در برخی از افراد پس از قطع مصرف دارو، عوارض جانبی جنسی ظاهر میشوند. در همین حال، مطالعهای در سال 2010 نشان داد که خطر خودکشی تا 6 ماه پس از توقف درمان با آکوتان افزایش مییابد.
آیا مصرف داروی آکوتان باعث ایجاد لکهای قهوهای روی صورت میشود؟
داروی آکوتان میتواند عوارض بسیار جدی روی جسم ایجاد کند که قبلتر به آنها اشاره کردیم. اما تاکنون تاثیر دارو آکوتان در ایجاد لکهای قهوهای اثبات نشده است. بنابراین علت به وجود آمدن این لکها را به طور صد در صد نمیتوانیم مصرف داروی آکوتان در نظر بگیریم.
عوارض داروی آکوتان بر روح و روان
یکی از حساسترین بخشهای پاسخ به سوال عوارض داروی آکوتان چیست؟ مربوط به تغییرات خلقی و روانی است. باید صادقانه گفت که این موضوع در همه افراد رخ نمیدهد، اما چون اهمیت بالایی دارد، نباید نادیده گرفته شود.
تغییرات خلقی
برخی افراد در طول مصرف دارو احساس غم، تحریکپذیری، بیانگیزگی یا نوسان خلق دارند. همیشه نمیتوان با قطعیت گفت علت فقط آکوتان است، اما این علائم باید جدی گرفته شوند.
افسردگی و افکار نگرانکننده
در مواردی گزارشهایی از افسردگی یا افکار آسیب به خود در طول مصرف یا بعد از قطع دارو مطرح شده است. اگرچه این عوارض شایع نیستند، اما چون مهماند باید بیمار و خانواده از قبل درباره آنها آگاه باشند.
عوارض عضلانی، مفصلی و استخوانی آکوتان
برخی افراد در زمان مصرف آکوتان دچار درد عضلات، کمردرد یا درد مفاصل میشوند. این علائم در افرادی که ورزش سنگین انجام میدهند یا فعالیت بدنی بالایی دارند، ممکن است بیشتر احساس شود.
درد عضلات و مفاصل
اگر از خود بپرسید عوارض داروی آکوتان چیست؟ و همزمان ورزش حرفهای انجام میدهید، این بخش برای شما مهمتر است. بعضی بیماران از کوفتگی، درد عضلانی یا کاهش راحتی در ورزش شکایت دارند.
تاثیر بر رشد استخوانها
در نوجوانان در حال رشد، موضوع استخوان و صفحات رشد اهمیت بیشتری پیدا میکند. به همین دلیل مصرف این دارو باید با دقت بیشتری بررسی شود و خوددرمانی اصلا انتخاب درستی نیست.
چه زمانی لازم است برای عوارض داروی آکوتان به پزشک مراجعه کرد؟
افرادی که آکوتان مصرف میکنند، در صورت تداوم هر یک از عورض جانبی جزئی و ایجاد مشکل، باید به پزشک مراجعه فرمایند. علائم دیگری که میتوانند نشان دهنده یک مشکل جدی باشند، شامل موارد زیر میشوند:
- علائم افسردگی یا روان پریشی
- سردردهای بد
- سرگیجه
- تاری دید
- حالت تهوع
- استفراغ
- تشنج
- سکته
- زخم دهان، بینی یا گلو
- درد قفسه سینه
- ضعف و درد عضلانی
- واکنش آلرژیک
- مشکلات بینایی
- زرد شدن پوست یا سفیدی چشم
- صدای زنگ در گوش یا بدتر شدن شنوایی
- دردهای بد معده
اگر فردی در حین مصرف این دارو دچار هر یک از عوارض بالا شد، لازم است فورا مصرف دارو را قطع کند و با پزشک خود تماس بگیرد. همچنین فردی که دچار شکستگی اندامها میشود باید به پزشک معالج خود بگوید که آکوتان مصرف میکند. افرادی که کمر درد یا درد مفاصل دارند نیز باید با مشورت پزشک خود آکوتان مصرف نمایند.
بیشتر بخوانید: جنتلمکس پرو پلاس – بررسی جدیدترین دستگاه لیزر شرکت کندلا
مصرف خودسرانه آکوتان چرا خطرناک است؟
یکی از مشکلات رایج این است که بعضی افراد به توصیه اطرافیان یا بر اساس تجربه دیگران سراغ آکوتان میروند. این کار میتواند خطرناک باشد، چون شدت آکنه، سابقه پزشکی، شرایط هورمونی، سلامت کبد، وضعیت روانی و احتمال بارداری در هر فرد متفاوت است.
در کلینیک گیتا همیشه تلاش بر این است که مراجعهکننده قبل از شروع هر درمان پوستی، تصویر واضحی از مزایا، محدودیتها و خطرات داشته باشد. درمان آکنه فقط به معنای کم کردن جوش نیست، بلکه باید ایمنی بیمار هم در تمام مسیر حفظ شود.
جمعبندی
اگر بخواهیم یک بار دیگر خیلی شفاف بگوییم عوارض داروی آکوتان چیست؟ باید بگوییم این دارو میتواند از خشکی شدید پوست و لبها تا تغییرات چربی خون، اختلال آنزیمهای کبدی، حساسیت به آفتاب، درد عضلانی، مشکلات بینایی، تغییرات خلقی و خطر بسیار جدی در بارداری را شامل شود. البته همه این عوارض در همه افراد دیده نمیشود و شدت آنها هم یکسان نیست، اما نکته مهم این است که آکوتان دارویی نیست که بدون ارزیابی و نظارت مصرف شود.
اگر بعد از خواندن این مقاله هنوز درباره مصرف این دارو تردید دارید، این تردید کاملا منطقی است. تصمیم درست زمانی گرفته میشود که شرایط پوست، شدت آکنه، سابقه پزشکی، آزمایشها و سبک زندگی شما در کنار هم بررسی شوند. در کلینیک گیتا تلاش ما این است که هر مراجعهکننده قبل از شروع هر مسیر درمانی، تصویر روشنی از واقعیت درمان داشته باشد. همین آگاهی است که به تصمیم درست، پیگیری اصولی و نتیجه مطمئنتر کمک میکند.



