اگر بخواهیم خیلی کوتاه و صادقانه جواب بدهیم، پاسخ این است که فیناستراید معمولا درمان اصلی ریزش سکه ای مو نیست. چون ریزش سکه ای مو یا آلوپسی آره آتا، بیشتر یک مشکل مرتبط با سیستم ایمنی بدن است، در حالی که فیناستراید بیشتر برای ریزش موی ارثی و هورمونی در آقایان استفاده میشود. به همین دلیل اگر الان با لکههای خالی روی سر یا ریش مواجه شدهاید و این سوال در ذهنتان شکل گرفته که آیا ریزش سکه ای مو با فیناستراید درمان میشود، باید بدانید که در بیشتر موارد، پزشکان فیناستراید را انتخاب اول برای این نوع ریزش مو نمیدانند.
اما موضوع به همین سادگی هم تمام نمیشود. خیلی از افراد نام فیناستراید را زیاد شنیدهاند، آن را با انواع ریزش مو یکی میدانند و بدون تشخیص دقیق، تصور میکنند هر دارویی که برای ریزش مو مفید است، برای ریزش سکه ای مو هم جواب میدهد. اینجاست که تفاوت بین انواع ریزش مو اهمیت پیدا میکند. چون اگر علت ریزش مو درست تشخیص داده نشود، هم زمان از دست میرود و هم احتمال مصرف داروی نامناسب بالا میرود.
در کلینیک گیتا، یکی از نکاتی که همیشه به مراجعان توضیح داده میشود این است که درمان ریزش مو باید بر اساس علت دقیق ریزش انتخاب شود، نه فقط بر اساس نام یک داروی پرکاربرد. در این مقاله به زبان ساده و در عین حال علمی بررسی میکنیم که ریزش سکه ای مو چیست، فیناستراید دقیقا چه کاری انجام میدهد، چرا برای همه انواع ریزش مو مناسب نیست، آیا در بعضی شرایط میتواند نقش کمکی داشته باشد و چه درمانهایی معمولا برای آلوپسی آره آتا مطرح میشوند.
ریزش سکه ای مو چیست؟
ریزش سکه ای مو یا آلوپسی آره آتا یک اختلال در سیستم ایمنی بدن است که باعث میشود موهای سر اغلب به صورت تودههایی به اندازه و شکل یک سکه بریزند. اما میزان ریزش مو با این اختلال در هر فردی متفاوت خواهد بود. مثلا موی برخی از افراد فقط در چند نقطه دچار ریزش میشود، اما برخی دیگر نیز موی بیشتری از دست میدهند. گاهی اوقات، موهای ریخته شده دوباره رشد میکنند و بعدا دوباره میریزند. اما در برخی دیگر، موها دوباره رشد نموده و دیگر دچار ریزش نخواهند شد.
ممکن است درست قبل از ریزش موها احساس گزگز، خارش یا سوزش روی پوست خود داشته باشید. انواع مختلفی از این اختلال وجود دارد اما اصلیترین علایم ریزش مو آلوپسی آره آتا به شرح زیر هستند.
- ایجاد لکههای طاس کوچک روی پوست سر یا سایر قسمتهای بدن شما.
- لکهها ممکن است بزرگتر شوند و با هم تشکیل یک نقطه بزرگتر دهند.
- مو در یک نقطه دوباره رشد میکند و در نقطهای دیگر میریزد.
- شما در مدت کوتاهی موهای زیادی از دست میدهید.
- ریزش موی بیشتر در هوای سرد.
- گاهی ناخنهای دست و پا قرمز، شکننده و حفرهدار میشوند.
داروی فیناستراید چیست؟
فیناستراید به تنهایی یا همراه با سایر داروها برای درمان علائم هیپرپلازی خوشخیم پروستات (BPH) در مردان مبتلا به بزرگی پروستات مورد استفاده قرار میگیرد. در عین حال، فیناستراید (پروپسیا) برای درمان ریزش موی مردانه هم کاربرد دارد. فیناستراید فقط برای مردان استفاده میشود. این دارو ممکن است توسط پزشک و برای اهدافی که در راهنمای آن ذکر نشده باشد نیز استفاده شود.
داروی فیناستراید چگونه عمل میکند؟
فیناستراید به دستهای از داروها اطلاق میگردد که معمولا با عنوان مهارکنندههای 5 آلفا ردوکتاز یا مسدودکنندههای DHT شناخته میشوند. آلفا ردوکتاز آنزیمی است که تستوسترون یا هورمون جنسی مردانه را به هورمون قویتری به نام دی هیدروتستوسترون یا DHT تبدیل میکند. اگر مستعد ریزش مو هستید، DHT میتواند به گیرندههای فولیکولهای موی شما متصل و باعث کوچک شدن تدریجی آنها شود. با گذشت زمان، این فولیکولها ممکن است تولید موهای جدید را متوقف نمایند. سپس خط رویش موهای شما کاهش مییابد و موهای روی سر نیز نازکتر میشوند و پوشش کمتری ایجاد خواهند نمود. برخی از مردان نسبت به اثرات DHT حساستر هستند، بنابراین ریزش موی مردانه میتواند از نظر سرعت و شدت متفاوت باشد.
فولیکولهای مو در پشت و کنارههای سر در برابر اثرات DHT مقاومتر هستند. بنابراین این نواحی معمولا تحت تاثیر طاسی الگوی مردانه قرار نمیگیرند. فیناستراید با جلوگیری از تبدیل تستوسترون به DHT از ریزش مو در منبع آن جلوگیری میکند. همچنین بدن شما را از ایجاد هورمون آسیبزننده به فولیکولهای مو باز میدارد. تحقیقات نشان میدهند که فیناستراید سطح DHT را تا حدود 70 درصد کاهش میدهد. این میزان کاهش برای اکثر مردان قابل توجه است و برای جلوگیری از ریزش مو همراه با بهبود رشد آن، کافی خواهد بود.
بیشتر بخوانید: ویتیلیگو چیست؟ آیا بیماری من همان ویتیلیگو است؟
درمان ریزش سکه ای مو با فیناستراید
انواع مختلفی از آلوپسی یا ریزش مو وجود دارند که هر کدام علل و گزینههای درمانی متفاوتی را دارا هستند. فیناستراید دارویی است که نوع خاصی از آلوپسی را درمان میکند. آیا میتواند برای ریزش سکه ای مو هم مناسب باشد؟.
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) فیناستراید را برای درمان یک نوع آلوپسی تایید کرده است: ریزش مو با الگوی مردانه که به آن آلوپسی آندروژنتیک نیز گفته میشود و شایعترین نوع ریزش مو است. آلوپسی آندروژنیک اکثر مردان را در سرتاسر جهان تحت تاثیر قرار میدهد.
فیناستراید یک درمان بسیار مؤثر برای آلوپسی آندروژنتیک است که در 83 درصد مواقع برای تثبیت عدم پیشرفت ریزش مو و 60 درصد مواقع برای رشد مجدد موها عمل میکند. این دارو تقریبا به طور انحصاری برای درمان ریزش مو در راس یا تاج سر به کار گرفته میشود.
برای به دست آوردن بهترین نتیجه باید فیناستراید را دقیقا طبق دستور آن مصرف نمایید. ممکن است لازم باشد به مدت 4 ماه از آن استفاده کنید تا تفاوت را در موهای خود مشاهده نمایید. معمولا اگر بلافاصله پس از اولین مشاهدات ریزش مو، شروع به مصرف آن نمایید، بهتر عمل خواهد کرد.
درمان ریزش سکه ای مو
آلوپسی آره آتا قابل درمان نیست، زیرا خود به خود درمان میشود و موها بعد از مدتی دوباره رشد میکنند. اما اگر به این اختلال مبتلا شدهاید، چندین دارو وجود دارد که میتوانید آن را امتحان نمایید.
1. کورتیکو استروئیدها
اینها داروهای ضدالتهابی هستند که برای بیماریهای خود ایمنی تجویز میشوند. این داروها را میتوان در پوست سر یا سایر نواحی بدن تزریق کرد. همچنین میتوان آنها را به صورت قرص یا به صورت پماد، کرم یا کف روی پوست آسیبدیده استعمال نمود. نکته منفی چنین داروهایی این است که پس از مدت زمان زیادی نتایج آن مشخص میگردد.
بیشتر بخوانید: آیا خشکی پوست ناشی از مصرف داروی آکوتان همان لیکن پلان است؟
2. ایمونوتراپی موضعی
از این روش زمانی استفاده میشود که ریزش سکه ای مو زیاد باشد یا بیش از یک بار اتفاق بیفتد. در این روش، مواد شیمیایی روی پوست سر اعمال خواهند شد تا واکنش آلرژیک در بدن ایجاد شود. اگر درمان موثر باشد، واکنش آلرژیک در واقع همان چیزی است که باعث رشد مجدد مو میشود. ایمونوتراپی موضعی گاهی باعث ایجاد بثورات خارشدار خواهد شد. همچنین معمولا باید چندین بار تکرار شود تا رشد موهای جدید تثبیت گردد.
3. ماینوکسیدیل (روگین)
داروی ماینوکسیدیل که روی پوست سر اعمال میشود، بیشتر برای طاسی الگویی استفاده میگردد. پس از استعمال دارو معمولا 12 هفته طول میکشد تا شاهد رشد مجدد موها باشید. بنابراین برخی از افراد به خاطر زمانبر بودن بروز نتایج، از این درمان ناامید میشوند. سایر درمانهای آلوپسی آره آتا یا ریزش سکه ای مو نیز شامل داروهایی هستند که گاه برای سایر اختلالات خود ایمنی استفاده میشوند. تمامی این داروها موفقیتهای متفاوتی در رشد مجدد مو دارند. مصرف فیناستراید نیز میتواند در این زمینه موثر باشد، اما درمان صددرصدی برای این اختلال محسوب نمیشود.
بیماری پسوریازیس چیست و چگونه درمان میشود؟ طول دوره درمان چقدر است؟
تفاوت ریزش سکه ای مو با ریزش موی ارثی چیست؟
یکی از مهمترین دلایل اشتباه در درمان، ندانستن تفاوت این دو نوع ریزش مو است.
الگوی ریزش
ریزش سکه ای مو معمولا به شکل لکهای و ناگهانی ظاهر میشود. اما ریزش موی ارثی بیشتر تدریجی است و به صورت عقب رفتن خط رویش یا کمپشت شدن فرق سر دیده میشود.
علت زمینهای
در ریزش سکه ای مو، مسئله اصلی اختلال خودایمنی است. در ریزش موی ارثی، نقش ژنتیک و هورمونها پررنگتر است.
نوع درمان
برای ریزش سکه ای مو، درمانها بیشتر بر کنترل التهاب و تعدیل پاسخ ایمنی متمرکز هستند. برای ریزش موی ارثی، داروهایی مثل فیناستراید و ماینوکسیدیل بیشتر مطرح میشوند.
علائم ریزش سکه ای مو که نباید نادیده گرفته شوند
اگر هنوز مطمئن نیستید مشکل شما همان آلوپسی آره آتاست یا نه، این علائم میتوانند هشداردهنده باشند.
ایجاد لکههای گرد و بدون مو
شایعترین علامت، ایجاد یک یا چند ناحیه کاملا مشخص و بدون مو روی سر یا ریش است.
ریزش ناگهانی در مدت کوتاه
بعضی افراد متوجه میشوند که در عرض چند روز یا چند هفته یک ناحیه خالی روی سرشان ظاهر شده است.
تغییرات ناخن
در برخی بیماران، ناخنها هم ممکن است تغییراتی مثل شکنندگی، فرورفتگیهای ریز یا ظاهر غیرعادی پیدا کنند.
احساس سوزش یا خارش قبل از ریزش
در بعضی موارد، فرد قبل از ظاهر شدن لکهها احساس گزگز، خارش یا سوزش خفیف دارد.
آیا مصرف خودسرانه فیناستراید خطر دارد؟
بله، مصرف خودسرانه فیناستراید کار درستی نیست. چون اول از همه ممکن است اصلا مشکل شما از نوعی نباشد که این دارو برای آن مناسب است. دوم اینکه هر دارویی میتواند عوارض و محدودیتهایی داشته باشد. استفاده بدون تشخیص دقیق فقط به خاطر شنیدن نام دارو از دیگران یا مطالعه تجربههای پراکنده، رویکرد ایمن و علمی نیست.
جمعبندی
اگر بخواهیم خیلی روشن به سوال اصلی برگردیم که آیا ریزش سکه ای مو با فیناستراید درمان میشود، پاسخ این است که فیناستراید درمان اصلی ریزش سکه ای مو نیست. این دارو بیشتر برای ریزش موی ارثی مردانه کاربرد دارد و چون ریزش سکه ای مو ماهیتی خودایمنی دارد، درمان آن معمولا بر پایه روشهای دیگری برنامهریزی میشود. با این حال، در برخی افراد ممکن است همزمان بیش از یک نوع ریزش مو وجود داشته باشد و همین موضوع نیاز به ارزیابی دقیق پزشکی را بیشتر میکند.
نکته مهم این است که در برخورد با هر نوع ریزش مو، نباید فقط به نام داروها تکیه کرد. آنچه نتیجه درمان را تعیین میکند، تشخیص درست است. اگر شما یا یکی از نزدیکانتان با لکههای خالی روی سر، ریش یا ابرو مواجه شدهاید، بهتر است به جای درمان خودسرانه، علت دقیق مشکل بررسی شود. در بسیاری از موارد، همین اقدام بهموقع میتواند مسیر درمان را کوتاهتر، منطقیتر و کماسترستر کند.
